دسته بندی مطالب

غربالگری سلامت جنین غربالگری سلامت نوزادان غربالگری و پیشگیری از سرطان خدمات تشخیص پزشکی و بالینی خدمات ایمونولوژی و ایمونوفلورسانس خدمات پاتولوژی و سیتو پاتولوژی آموزش های همگانی و تخصصی همکاران و متخصصین آزمایشگاهی

کاربرد HPLC درتشخیص پزشکی

| تعداد بازدید : 2697

هر تکنیک آزمایشگاهی باید ثابت کند که می تواند به ما نتایج قابل اعتماد و دقیقی را در زمان تعیین شده بدهد. HPLC به دلیل گستردگی دامنه ی کاربرد سال هاست به عنوان یک روش تجزیه ای با دقت و صحت بالا در زمینه های صنعت ، تعیین کیفیت داروها و تشخیص پزشکی بکار می رود. از طرف دیگر این تکنیک قابلیت اندازه گیری مقادیر بسیار کم، ترکیبات قطبی، ناپایدار به دما و غیر فرار را دارا می باشد. از مزایای دیگر این تکنیک توانایی اندازه گیری همزمان چند ترکیب با هزینه ی کمتر نسبت به سایر متد ها و با تکرار پذیری بالا می باشد.

کاربرد HPLC درتشخیص پزشکی

اندازه گیری مقدار کاتکولامین خون و ادرار

کاتکولامین به صورت بیولوژیکی، آمینواسید های فعال و تغییر یافته ای هستند که در یک فرایند پیچیده به عنوان انتقال دهنده های عصبی و هورمونی در فعالیت های هورمونی و عصبی انسان نقش دارند. سنجش اسید های آمینه و متابولیت آن ها در خون و ادرار کمک بزرگی به تشخیص وجود بسیاری از بیماری ها مانند: فئوکروموسایتوما، فشار خون، بیماری های قلبی عروقی، تحلیل عضلانی، پارکینسون، بیماری های متابولیک و... می کند. به همین ترتیب تعیین غلظت وانیلیل ماندلیک اسید ،همووانیلیک اسید و 5-هیدروکسی ایندول استیک اسید که از متابولیت های آمینواسیدها می باشند در ادرار برای تشخیص بیماری های فئوکروموسایتوما ، نوروبلاستوما و سندروم کارسینوئید بکار می رود.

دوپامین، نور اپی نفرین واپی نفرین کاتکولامین های طبیعی بدن می باشند که نقش مهمی را به عنوان انتقال دهنده های عصبی در مغز و سیستم اعصاب مرکزی ایفا می کنند و یا به شکل هورمون از آدرنال و سلول های اطراف آن ترشح می شوند. کاتکولامین ها نقش مهمی را در حفظ وضعیت بدن در حالت پایدار، پاسخ بدن به شرایط بحرانی و استرس های مزمن از طریق تنظیم وضعیت قلبی عروقی،متابولیسم بدن و فعالیت غدد لنفاوی و بقیه ی اعضای داخلی بدن ایفا می کنند. ترشح و تولید غیر طبیعی کاتکولامین و سروتونین ها نشانه ی چندین تومور عصبی عضلانی است که به تشخیص پزشکی کمک می کند. اندازه گیری آمین های بیوژنیک و متابولیسم آن ها در تشخیص و بازبینی تومورها نقش شایانی ایفا کرده است.همچنین در سال های اخیر پیشرفت های صورت گرفته در زمینه ی شناسایی روش های حساس ودر دسترس کمک سرشاری را در گستره تشخیص بالینی کرده است.

آنالیز کاتکولامین به ویژه در نمونه ی پلاسما و ادراربه دلیل غلظت کم آنالیت در نمونه، قابلیت اکسیداسیون آن و ناپایدار بودن آن  کار آسانی نیست ولی HPLC قابلیت اندازه گیری آن ها را با دقت و صحت بالا دارا می باشد.

درپژوهشی که با روش HPLC انجام شد میزان کاتکولامین ها در پلاسما و مقدار متانفرین و کاتکولامین در نمونه های ادرار 275 بیمار بررسی شد و بین غلظت کاتکولامین و متانفرین و سایز تومورفئوکروم رابطه ای بدست آمد.

با توجه به اینکه مقدار کاتکولامین ها به شرایط روحی بیمار بستگی دارد و مرتب درحال تغییر است انجام این تست بهتر است از روی نمونه ادرار 24 ساعت انجام شود و بر اساس آن اندازه و مکان توموردربیماری فئوکروموسایتوما را تشخیص داد.

به شرایط بحرانی و استرس های مزمن از طریق تنظیم وضعیت قلبی عروقی،متابولیسم بدن و فعالیت غدد لنفاوی و بقیه ی اعضای داخلی بدن ایفا می کنند. ترشح و تولید غیر طبیعی کاتکولامین و سروتونین ها نشانه ی چندین تومور عصبی عضلانی است که به تشخیص پزشکی کمک می کند.اندازه گیری آمین های بیوژنیک و متابولیسم آن ها در تشخیص و بازبینی تومورها نقش شایانی ایفا کرده است.همچنین در سال های اخیر پیشرفت های صورت گرفته در زمینه ی شناسایی روش های حساس ودر دسترس کمک سرشاری را در گستره تشخیص بالینی کرده است.

 

کاتکولامین ها ی تولید شده در سیستم اعصاب مرکزی :

نور اپی نفرین ، دوپامین وسروتونین حدود 1 تا 2 درصد انتقال دهنده های عصبی را در مغز تشکیل می دهند اما نقش مهمی را جهت انتقال پیام های عصبی در سیستم ارادی و غیر ارادی دارا می باشند.

به عنوان انتقال دهنده های عصبی ،آن ها ابتدا در منطقه ای از ساقه ی مغز (آبلانگاتا مدولا، پونز، مغز میانی) توسط سلول های عصبی تولید می شوند و توسط آکسون ها در مناطقی از مغز ونخاع گسترش می یابد ،نقش سیستم آدرنرژیک، دوپامینرژیک و سروتونرژیک در عملکرد و اختلال عملکرد سیستم اعصاب مرکزی مشهود است و ارزش تشخیصی و درمانی مهمی را دارد. بیشترین ساخت نوراپی نفرین در مغز در قسمت لوکوس کئرلوس و قسمت مشبک آبلانگاتا مدولا اتفاق می افتد. تقریبا نیمی از نوراپی نفرین تولید شده در قسمت لوکوس کئرلوس قادراست به طور همزمان به سیگنال ورودی حسی پاسخگویی کند. سلول های عصبی تولید کننده ی نوراپی نفرین در قسمت پایینی ساقه ی مغز پیام های عصبی را به همان شدتی که از طریق آکسون ها در سراسر نخاع پخش می شود ،در سراسر مغز توزیع می کنند. نورون های تولید کننده ی نور اپی نفرین در قسمت ساقه ی مغز پیام های حسی ورودی را پردازش میکنند وهمچنین آنها در تنظیم فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک نقش دارند.

مقدار دوپامین بیش از نصف کاتکولامین هایی است که از مغز ترشح می شود،اما توزیع و عملکردش کاملا متفاوت از نور اپی نفرین است نقش عمده ی آن پردازش پیام های حسی و تنظیم ترشح میزان هورمون هاست. دوپامین در انتقال پیام های عصبی که مربوط به حس های بویایی و بینایی می شود اثر بسیار کمی را دارد.

نورون های هیپوتالاموس دوپامین آزاد شده را به سمت عروق هدایت می کنند و اثر مهار کنندگی برای ترشح هورمون پرولاکتین وهورمون های تیروئیدی همچنین بقیه ی هورمون های مترشحه از غده ی هیپوفیز دارند. دوپامین همچنین توسط سلول های عصبی در قسمت سابستنتیا نیگرا و ونترال تگمنتال تولید می شوند.

منطقه ونترال تگمنتال عملکرد قسمت جلوی مغز را کنترل و متعادل می کند بدین صورت که پیام دریافت شده از طریق رشته ی عصبی آکسون به سمت قشر جلویی مغز برده می شود و سپس این پیام از طریق رشته های عصبی آکسون به سمت ساختار لیمبیک مغز انتقال می یابد و رفتار مناسب اجرا می شود.

در نتیجه اختلال در تولید دوپامین و آزاد شدنش از این مناطق از مغزمنجر به اختلالات مهم عصبی و روانی می شود؛ از این رو پذیرنده های دوپامین به عنوان نقطه ی هدف برای داروهای ضد روان پریشی هستند. Medulla ablongata قسمتی از مغز است که به نخاع متصل می شود و فعالیت های غیر ارادی را کنترل می کند.

 

 

 Pons قسمتی از ساقه ی مغز که به مدولا آبلانگاتا وتالاموس ارتباط دارد. Midbrain قسمت کوچک مرکزی از ساقه ی مغز است.

Locus corruleus قسمت مرکزی پونز است که در پاسخ به استرس و اضطراب درگیر می شود.

 Substantia nigra قسمتی از ساختار مغز را تشکیل می دهد که در مغز میانی قرار دارد و نقش  مهمی را در حرکات وامیال دارد.

 Ventral tegmental گروهی از نورون ها که نزدیک به مغز میانی قرار گرفته اند.

 


نویسندگان

شیوا شادبخش، واحد تحقیق و توسعه آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک اریترون

تماس با ما


اریترون یک آزمایشگاه تخصصی است که از راه های مختلف می‌توانید با آن در تماس باشید و پرسش ها و مشکلات خود را به آسانی با متخصصین ما در میان بگذارید.

 

ساعت کار آزمایشگاه از 06:30 صبح الی 10 شب به طور یکسره و روزهای تعطیل از 7 صبح الی 2 بعد از ظهر

اصفهان / خیابان شیخ صدوق شمالی / خیابان شیخ مفید غربی

جواب آزمایش خود را به آسانی از طریق ربات تلگرامی به آدرس [email protected] دریافت نمایید.

شماره تماس:7-36631906- 031    2 -36633621 - 031

شماره فکس: 89784728- 021

[email protected]

کد پستی : 76351-81647